We weten al lang hoe het moet: observeren, vragen stellen, data eerlijk interpreteren, codesign inzetten, politieke wil organiseren. Toch slagen Nederlandse steden er nauwelijks in om vrouwen écht mee te nemen in het ontwerp van de openbare ruimte. De reden? Er is een mentaliteitsverandering nodig: de durf om aannames los te laten. En door te beginnen met luisteren, niet met ontwerpen.

'Fuck, hij meent het echt', verzuchtte Wouter Vanstiphout over het initiatief van 'Tech Bro' Don Ritzen voor de Shift Landmark. Het immense icoon voor duurzaamheid moet een 'Eiffeltoren voor groene groei' worden. Een 'New World Wonder' dat zich kan voegen in de rij van de Colossus van Rhodos, Pyramides van Gizeh en de hangende tuinen van Babylon. Vanstiphout concludeert: 'Eigenlijk is het treurigste wat dit project kan overkomen, dat Don Ritzen daadwerkelijk de honderden miljoenen weet te organiseren en er straks een door BAM uitgewerkte aanfluiting staat.'

Mensen hebben rechten. Staten hebben rechten. Bedrijven hebben rechten. Zelfs de natuur krijgt steeds meer rechten, met een internationale beweging die ook in Nederland groeit. Ana Pereira Roders vraagt zicht af: waarom hebben gebouwen geen rechten? Want elke minuut wordt er in Europa een gebouw gesloopt, ondanks de Europese Klimaatwet. Haar conclusie: fundamentele rechten waren nooit vanzelfsprekend - ze werden altijd bevochten.

De bouwsector staat voor een urgente opgave: het drastisch terugdringen van de milieu-impact van materialen. Om de streefwaarden voor Paris Proof bouwen te blijven halen, moet de CO₂-uitstoot van bouwmaterialen steeds verder omlaag. Daarbij speelt de draagconstructie een sleutelrol, want die vertegenwoordigt ruim 50 procent van de materiaalgebonden CO₂ impact.