Rijkswaterstaat heeft vorig jaar minder opdrachten voor bouwers en ingenieurs op de markt gezet dan het jaar ervoor. Ook ziet de top van bouwers die veel klussen voor de infrabeheerder uitvoeren er heel anders uit. Dat blijkt uit het jaarlijkse gunningenonderzoek dat Cobouw uitvoert op basis van informatie uit TenderNed, het platform voor publieke aanbestedingen.
Aantal opdrachten slinkt
De in totaal 53 aanbestedingen die Rijkswaterstaat voor bouwwerkzaamheden en ingenieursdiensten via TenderNed op de markt zette, leverden bijna 1,3 miljard euro op. Rijkswaterstaat is daarmee nog steeds een van de grootste publieke bouwopdrachtgevers, na de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en netbeheerders Alliander en Stedin. 39 van de aanbestedingen betroffen bouwopdrachten en 14 uitvragen voor ingenieursdiensten.
Het aantal aanbestedingen van de infrabeheerder loopt de afgelopen jaren gestaag terug. In 2022 waren het er nog 93, een jaar later 43 procent minder. De totale som geld die met alle opdrachten gemoeid is, blijft wel al jaren schommelen boven de 1 miljard euro. Vorig jaar gaf Rijkswaterstaat 200 miljoen euro minder uit dan in 2022, maar omdat gunningen soms later worden gepubliceerd op TenderNed, kan dat bedrag nog oplopen.
Wat er in 2023 precies anders verliep, is moeilijk te zeggen. Volgens Rijkswaterstaat fluctueert het aantal gunningen ieder jaar. Soms worden er meerdere onderdelen van een grotere opdracht los aanbesteed, terwijl in andere jaren deze percelen wel in één aanbesteding worden gebundeld. Wat mogelijk meespeelt in het dalende aantal opdrachten is dat de infrabeheerder al langere tijd onderzoekt hoe werkzaamheden aan meerdere objecten gebundeld kunnen worden in contracten. Het samenvoegen van projecten moet volgens een woordvoerder "effectieve en efficiënte samenwerking met de markt" bevorderen.
Wegenbouw
Met 385 miljoen euro was het tweefasencontract (ontwerp en uitvoering) voor de A27 Houten-Everdingen de grootste aanbesteding van vorig jaar. Het kleine broertje van dat project, de A27 Everdingen-Hooipolder, volgt met 365 miljoen euro. In 2022 was de reconstructie van knooppunt De Nieuwe Meer nog de grootste met 348 miljoen euro.
Grote wegenbouwprojecten domineren dan ook de top drie, ondanks de problemen met stikstof die vooral de aanleg van grote snelwegen raken. De A27-projecten bestaan weliswaar vooral uit het vernieuwen van wegen, knooppunten en bruggen, maar alsnog zullen de aannemers daarbij aardig wat stikstof uitstoten.
In de rest van de top tien staan met name onderhoudsprojecten voor wegen, bruggen en sluizen. Die kunnen meestal ongehinderd doorgang vinden. Dat was de voornaamste reden van minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) om vorig jaar zeventien grote aanlegprojecten te pauzeren en dat budget over te hevelen naar onderhoudsprojecten.
Grootste aannemers
Boskalis, nummer drie in de Cobouw50-ranglijst, is terug van weggeweest als een van de vaste bouwers van Rijkswaterstaat. In 2021 en 2022 werd Boskalis nog voorbijgestreefd door andere infrabouwers zoals Heijmans en Dura Vermeer. De baggeraar heeft zich nu met zes grote opdrachten een weg terug gebaand naar de top.
Boskalis heeft zijn inhaalslag vooral te danken aan de verbreding van de A2 tussen Het Vonderen en Kerensheide in Limburg. De opdracht ter waarde van 190 miljoen euro is volgens betrokkenen een van de laatste grote aanlegprojecten die voorlopig door kan gaan. Een variabel onderhoudscontract voor de hoofdwegen in Zuid-Holland (24 miljoen euro) en suppletiewerken langs de Nederlandse kust (20 miljoen euro) deden ook een duit in het zakje.
Alleen Heijmans Infra evenaart Boskalis in aantal succesvolle tenders bij Rijkswaterstaat. Deze infrabouwer haalde met de renovatie van de Spijkenisserbrug (30 miljoen euro) en meerjarig onderhoud in Zuid-Nederland (26 miljoen euro) enkele grote opdrachten binnen.
Topposities door A27
Aannemers op de A27 vullen de andere tribuneplaatsen. De combinatie van Ballast Nedam en Fluor verdeelt de aanneemsom voor de opknapbeurt tussen Everdingen en Hooipolder gelijk, wat neerkomt op ruim 180 miljoen euro per bouwer. Het is ook de enige opdracht van Rijkswaterstaat die deze bedrijven vorig jaar binnensleepten.
De aannemerscombinatie voor de A27 tussen Houten en Everdingen, De Groene Waarden, verdeelt de aanneemsom grotendeels over de aannemers Besix en Mobilis. Twee kleinere stukken tranches gaan naar Van Gelder en Mourik, die daarmee ook in de top tien terechtkomen.
De aanneemsommen voor beide projecten zijn nog de geschatte waarden van de uiteindelijke opbrengsten voor de aannemers. Dat komt omdat er wordt gewerkt met een tweefasenaanpak, waarin een deel van de aanneemsom in de ontwerpfase wordt bepaald. De bedoeling is dat de aannemers dit jaar beginnen met de werkzaamheden voor de A27. In 2031 moet de opdracht zijn afgerond.
