Bedrijven moeten bijhouden wat zij leveren aan kolen, gas en vloeibare brandstoffen en daarvoor een historische emissieverslag indienen. Dit is nodig voor het functioneren van ETS 2 dat op 1 januari 2027 van start gaat. ETS 2 betekent dat zo gauw fossiele brandstof op de markt komt, er emissiehandelsrechten betaald moeten worden over deze brandstof. Aan de hand van een concreet voorbeeld legt CO2- en ETS-specialist Jos Cozijnsen van Anthesis Group uit hoe ETS 2 invloed heeft op de uiteindelijke energieprijs.

“Voor gebouwen is de geleverde brandstof bijvoorbeeld aardgas. Dit betekent dat de energiebedrijven een heffing moeten gaan betalen over het geleverde gas. De rekening hiervoor komt uiteindelijk bij de gebouwgebruikers terecht.” Volgens de berekeningen van Cozijnsen wordt de prijs voor een m³ aardgas door ETS 2 ongeveer 10 eurocent hoger, voor een liter benzine gaat het om 20 eurocent en voor diesel is dat 13 eurocent. De elektriciteitsprijzen worden niet beïnvloed door ETS 2, omdat elektriciteitscentrales al onder het huidige emissiehandelssysteem ETS vallen.

Planning ETS 2

ETS 2 wordt in 2027 ingevoerd. Dan worden de eerste beschikbare rechten geveild, waarna het in 2028 volledig van start gaat. Hierbij horen een aantal verplichtingen voor energieleveranciers. Zij zullen een vergunning moeten hebben voor het leveren van brandstoffen die onder ETS 2 vallen. Daarnaast moeten ze een monitoringsplan opstellen waarin staat hoe de emissies gemonitord worden en moeten ze jaarlijks de CO2-emissies rapporteren die horen bij het verbruik van de door hen geleverde brandstoffen. Vanaf 2027 moeten ze daadwerkelijk emissierechten gaan inleveren voor de door hen gerapporteerde jaarlijkse hoeveelheid emissies. De beschikbare rechten worden vanaf 2027 geveild.

Incentive

Vanaf 1 januari 2027 moeten dus emissierechten voor brandstoffen worden gekocht door de energieleveranciers. Cozijnsen: “Pas dan ontstaat er een incentive om emissies en daarmee ook kosten te vermijden. Een manier om dat te doen, is investeren in verduurzaming. De Europese Unie heeft het Social Climate Fund opgezet voor kleinere bedrijven en huishoudens. Hiermee kunnen ze investeren in bijvoorbeeld isolatie of de aansluiting op een warmtenet om zo de kosten uit ETS 2 te vermijden.” ETS 2 gaat in Europa breed gevoeld worden. In totaal zijn er in de Europese Unie ongeveer 11.000 bedrijven die fossiele energie verkopen voor vervoer of gebouwen en die deze emissierechten moeten kopen. Voor woningcorporaties en eigenaren van kantoorgebouwen gaat dit grote gevolgen hebben, schetst hij. “De gasleverancier gaat natuurlijk proberen om deze CO₂-kosten door te belasten aan de afnemers. Dit zal een prijseffect veroorzaken.”

Kosten beperken

De eerste jaren na de invoering van ETS 2 zijn er prijsmechanismen die de emissiekosten beperken. Zo worden er extra ETS 2-rechten op de markt gebracht om de CO2-prijs rond de 45 euro te houden tot 2030. Cozijnsen: “Daarnaast moet het Social Climate Fund de effecten beperken en tot slot is het mogelijk dat ETS 2 uitgesteld wordt, al verwacht ik dat niet.” Wel zal de Europese Unie er veel aan doen om de effecten te dempen, denkt hij. “Men wil nieuwe gele-hesjes-protesten voorkomen. Daarom neemt de EU maatregelen om de schokken, in ieder geval voor consumenten, te beperken.”

Tegenhouden?

Door de effecten op de energiekosten zijn er ook Europese landen die de regeling willen tegenhouden. “Veel Oost-Europese landen zijn tegen de invoering van ETS 2. Maar dit zijn politieke overwegingen. Veel hangt af van de complementaire maatregelen die overheden kunnen nemen. Dat betekent dat er alternatieven beschikbaar moeten zijn voor bedrijven. Dat kan door nu al op CO₂ te sturen. De businesscase voor duurzame oplossingen wordt veel interessanter als je gebruik kunt maken van de CO₂-markt”, besluit Cozijnsen.